HOME

Category

.am websites

Cool site

TOP 25

Choose 50 best websites

Add site

Contacts

 LOCATION >> HOME >> Armenia. Legislation_on_Health_Care


location

250 Top sites by Polling sum         Ext-search  

search

 Title  ՀՀ ՕՐԵՆՔԸ
Vote score Analysis
1 (min) 2 3 4 5 6 7 8 9 10 (max)
 URL  http://www.parliament.am/legislation.php?sel=show&ID=13 ...
 Description  
 Keywords  
 Poll  Poll Num : 0, Poll Ave : 0.00
 Uptime  09-25-2005
 ETC   Hits : 1750, Comment : 0
 Email  

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՕՐԵՆՔԸ ՄԱՐԴՈՒ ՎԵՐԱՐՏԱԴՐՈՂԱԿԱՆ ԱՌՈՂՋՈՒԹՅԱՆ ԵՎ ՎԵՐԱՐՏԱԴՐՈՂԱԿԱՆ ԻՐԱՎՈՒՆՔՆԵՐԻ ՄԱՍԻՆ Ընդունվել է 11.12.2002 Հոդված 1. Օրենքի կարգավորման առարկան Սույն օրենքով կարգավորվում են մարդու վերարտադրողական առողջության պահպանման,վերարտադրողական իրավունքի ապահովման, վերարտադրողականության ոլորտում տեխնոլոգիաներիկիրառման կարգի ու պայմանների, ինչպես նաեւ դրանց հետ կապված այլ հարաբերություններ^(a)Հայաստանի Հանրապետության Սահմանադրությանը եւ օրենքներին, Հայաստանի Հանրապետությանմիջազգային պայմանագրերին համապատասխան: Հոդված 2. Օրենքի հիմնական հասկացությունները Սույն օրենքում օգտագործվում են հետեւյալ հիմնական հասկացությունները. 1) վերարտադրողական առողջություն^(a) մարդու ֆիզիկական, մտավոր եւ սոցիալականլիակատար բարեկեցության վիճակ^(a) կապված վերարտադրողական համակարգի, դրա գործառույթներիու կենսընթացների հետ. 2) հղիության արհեստական ընդհատում (աբորտ)^(a) վիրաբուժական միջամտություն,որը կատարվում է հղիության ընդհատման նպատակով. 3) կամավոր բժշկական ամլացում^(a) վիրաբուժական միջամտություն, որը կիրառվումէ որպես մշտական բեղմնականխման եղանակ եւ կատարվում է միայն կամավոր սկզբունքով^(a)անհատի (ամուսինների) իրազեկված համաձայնության հիման վրա. 4) վերարտադրողականության օժանդակ տեխնոլոգիաներ^(a) բժշկական տեխնոլոգիաներ,որոնք կիրառվում են անպտղության խնդրի լուծման նպատակով. 5) արհեստական սերմնավորում^(a) տղամարդու սերմի (սպերմայի) արհեստական ճանապարհովներմուծում կնոջ օրգանիզմ. 6) արհեստական (արտամարմնական/փորձանոթային) բեղմնավորում եւ սաղմի ներպատվաստում^(a)կնոջ օրգանիզմից դուրս արհեստական եղանակով սպերմատոզոիդի եւ ձվաբջջի կորիզանյութերիմիավորում. արդյունքում^(a) առաջացած սաղմի (դոնորական սաղմի) փորձանոթային զարգացումեւ ներպատվաստում արգանդի խոռոչ կամ արգանդափող. 7) դեռահասներ` բժշկակենսաբանական (ֆիզիոլոգիական) հասկացություն, որըներառում է 10-18 տարեկան անձանց տարիքային խումբը եւ բնորոշում է մանկությունիցլրիվ չափահասության անցումային շրջանը. 8) փոխնակ (սուրոգատ) մայր^(a) դոնորական սաղմը իր արգանդում կրած կին, որիցծնված երեխան չի կրում նրա գենոտիպը. 9) դոնորական սաղմ^(a) կենսաբանական ծնողի (ծնողների) եւ (կամ) դոնորի սեռաբջիջներիմիաձուլման արդյունքում առաջացած սաղմ, որը պետք է կրի կամ արդեն կրում էփոխնակ մայրը կամ կինը. 10) վերարտադրողականության (սեռաբջջի) դոնոր (այսուհետ^(a) դոնոր)^(a) իր բեղմնունակսերմը տրամադրող տղամարդ կամ իր բեղմնունակ ձվաբջիջը տրամադրող կին. 11) կենսաբանական ծնող^(a) տղամարդ կամ կին, որի սեռաբջջից է ձեւավորվել սաղմը,եւ որի գենոտիպի կրողը նրա ապագա երեխան է? Հոդված 3. Օրենքի գործողության ոլորտը Սույն օրենքը տարածվում է Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացիների, Հայաստանումբնակվող օտարերկրյա քաղաքացիների եւ քաղաքացիություն չունեցող անձանց վրաեւ կիրառվում է այն իրավաբանական անձանց նկատմամբ, որոնց գործունեությունըՀայաստանի Հանրապետությունում կապված է մարդու վերարտադրողականության հետ: Հոդված 4. Վերարտադրողականության հետ կապված մարդու իրավունքները 1. Հայաստանի Հանրապետության Սահմանադրությանը եւ օրենքներին, ՀայաստանիՀանրապետության միջազգային պայմանագրերին համապատասխան^(a) յուրաքանչյուր ոքունի կենսական անհրաժեշտության սեռական եւ վերարտադրողական հետեւյալ իրավունքները. 1) ինքնուրույն տնօրինել իր սեռական ու վերարտադրողական կյանքը, եթե դաչի վտանգում այլոց առողջությունը. 2) ընտանիք կազմել, ինքնուրույն որոշել իր երեխաների թիվն ու նրանց ծնվելուժամկետները եւ այդ նպատակով ունենալ պտղաբերության կարգավորման ապահով ուարդյունավետ ծառայություններից օգտվելու հնարավորություն. 3) պաշտպանված լինել ճնշման բոլոր ձեւերից, այդ թվում^(a) սեռական շահագործումիցեւ բռնությունից, հարկադրական հղիությունից, աբորտից, ամլացումից եւ վերարտադրողականությանիրավունքների այլ խախտումներից. 4) ստանալ հավաստի եւ ամբողջական տեղեկատվություն սեռական եւ վերարտադրողականառողջության հարցերի շուրջ, այդ թվում^(a) պտղաբերության կարգավորման առկա մեթոդներիառավելությունների, արդյունավետության եւ հնարավոր վտանգների վերաբերյալ. 5) ստանալ բժշկական խորհրդատվություն եւ ծառայություններ սեռական եւ վերարտադրողականառողջության հարցերի շուրջ^(a) մեկուսի ու գաղտնի պայմաններում. 6) օգտվել բարձրորակ բուժկանխարգելիչ ծառայություններից եւ պաշտպանվածլինել առողջության համար վտանգ ներկայացնող մեթոդների, այդ թվում^(a) գիտականփորձերի կիրառումից. 7) ինքնուրույն որոշումներ կայացնել սեռական եւ վերարտադրողական առողջությանհետ կապված բժշկական միջամտություններ ստանալիս, բացառությամբ կյանքին սպառնացողշտապ միջամտություն պահանջող իրավիճակների եւ օրենքով նախատեսված այլ դեպքերի. 8) օգտվել վերարտադրողականության նոր տեխնոլոգիաներից (ներառյալ^(a) պտղաբերությանկարգավորման եւ անպտղության բուժման ապահով եւ արդյունավետ մեթոդները): Յուրաքանչյուր ոք ունի սույն օրենքով եւ այլ օրենքներով սահմանված^(a) կենսականանհրաժեշտության սեռական եւ վերարտադրողական այլ իրավունքներ: 2. Հասարակական անվտանգության, հանրային առողջության եւ բարքերի, այլոցիրավունքի պաշտպանության նպատակով վերարտադրողականության հետ կապված մարդուիրավունքները կարող են սահմանափակվել սույն օրենքով եւ այլ օրենքներով նախատեսվածդեպքերում եւ կարգով: Հոդված 5. Դեռահասների վերարտադրողական առողջության պահպանումը 1. Դեռահասներն իրավունք ունեն` 1) սեռական դաստիարակության, ինչպես նաեւ սեռական եւ վերարտադրողական առողջությանպահպանման. 2) իրազեկ լինել սեռական հասունացման, սեռական եւ վերարտադրողական առողջությանըվերաբերող հարցերին, ունենալ անհրաժեշտ գիտելիքներ հղիության արհեստական ընդհատման,սեռավարակների, այդ թվում^(a) մարդու իմունային անբավարարության վարակի (ՄԻԱՎ)կանխարգելման ժամանակակից միջոցների վերաբերյալ. 3) բարյացակամ եւ մեկուսի պայմաններում ստանալ մատչելի ու լիարժեք բժշկականխորհրդատվություն, անհրաժեշտության դեպքում^(a) նաեւ բուժօգնություն` սեռականհասունացման, սեռական եւ վերարտադրողական առողջության հարցերի հետ կապված: 2. Դեռահասների սեռական դաստիարակությունըհանրակրթական դպրոցներում եւ կրթական այլ հաստատություններում իրականացնումեն մասնագիտական պատրաստվածություն ունեցող անձինք^(a) ընտանիքի, առողջապահականծառայությունների, հասարակական կազմակերպությունների, հանրության հետ սերտհամագործակցությամբ? 3. Դեռահասների սեռական եւ վերարտադրողական առողջության պահպանման հետկապված կրթական ծրագրերը մշակում եւ իրականացնում են կրթության ու առողջապահությանոլորտների գործադիր մարմինները^(a) շահագրգիռ հասարակական եւ այլ կազմակերպությունների,համայնքների, ինչպես նաեւ իրենց^(a) երիտասարդ մարդկանց գործուն մասնակցությամբ^(a)հաշվի առնելով ազգային ավանդույթները, բարոյական արժեքներն ու միջազգայինփորձը, ելնելով դեռահասների տարիքային, հոգեբանական եւ ֆիզիկական զարգացմանառանձնահատկություններից: Հոդված 6. Անվտանգ մայրությունը 1. Մայրությունը եւ մանկությունը գտնվում են պետության եւ հասարակությանհովանավորության ու պաշտպանության ներքո եւ աջակցություն ստանալու իրավունքունեն: 2. Կինն ունի անվտանգ մայրության, այն է^(a) հղիության ընթացքում առողջությանպահպանման, ծննդաբերության եւ հետծննդյան ժամանակաշրջանում իր, պտղի առողջությանըեւ նորածնին նվազագույն ռիսկ պատճառող մեթոդների կիրառմամբ օգնություն ստանալուիրավունք: 3. Հղիության ընթացքում ցանկացած բժշկական միջամտություն կատարվում է կնոջհամաձայնությամբ: Կինն իրավունք ունի հրաժարվել բժշկական միջամտությունիցկամ պահանջել ընդհատել այն: 4. Առանց հղի կնոջ համաձայնության, բժշկական հանձնաժողովի որոշմամբ, դրաանհնարինության դեպքում^(a) բժշկի որոշմամբ, թույլատրվում է իրականացնել բժշկականմիջամտություն հղի կնոջ կյանքին սպառնացող վտանգի, ինչպես նաեւ շրջապատի համարվտանգ ներկայացնող հիվանդությունների դեպքերում^(a) Հայաստանի Հանրապետությանօրենսդրությամբ սահմանված կարգով: 5. Բժշկական միջամտությունից հրաժարվելու փաստը^(a) հնարավոր հետեւանքներինշումով, գրանցվում է բժշկական փաստաթղթերում եւ գրավոր հավաստվում հղի կնոջ,դրա անհնարինության դեպքում^(a) նրա ամուսնու կամ հարազատների, իսկ վերջինիսանհնարինության դեպքում^(a) բուժանձնակազմի կազմած արձանագրությամբ: 6. Կինն իրավունք ունի հղիության ընթացքում ստանալ հղիության եւ ծննդաբերությանհետ կապված անվճար բժշկական օգնություն եւ սպասարկում^(a) պետության երաշխավորածառողջապահական նպատակային ծրագրերի շրջանակներում: Հոդված 7. Սեռաբջիջների եւ սաղմի պահպանումը 1. Հայաստանի Հանրապետության օրենսդրությամբ սահմանված ամուսնական տարիքիարական եւ իգական սեռի անձինք իրավունք ունեն իրենց սեռաբջիջները եւ սաղմըվերարտադրողական նպատակով հանձնել համապատասխան առողջապահական հաստատություններ: 2. Պետությունը երաշխավորում է քաղաքացիների տրամադրած սեռաբջիջների եւսաղմի պահպանությունը նրանց կյանքը վտանգող իրավիճակներում կամ սերնդարարմանունակությունը կորցնելու ռիսկի (առողջությանը վտանգ ներկայացնող մասնագիտականգործունեություն, զինվորական պարտականությունների կատարում, ինչպեսնաեւ այլբժշկասոցիալական ցուցումներ) դեպքում? 3. Քաղաքացիների տրամադրած սեռաբջիջների եւ սաղմի պահպանման կարգն ու պայմաններըսահմանում է Հայաստանի Հանրապետության կառավարությունը: Հոդված 8. Բեղմնականխման միջոցների օգտագործումը 1. Յուրաքանչյուր կին ունի անվտանգ մայրության եւ անցանկալի հղիությունիցու հղիության արհեստական ընդհատումից խուսափելու նպատակով բեղմնականխման արդյունավետմիջոցներից օգտվելու իրավունք: 2. Առողջապահական ծառայությունները հավաստի տեղեկատվություն են տրամադրումբեղմնականխման առկա միջոցների ապահովության, արդյունավետության եւ անվտանգությանվերաբերյալ^(a) պտղաբերության կարգավորման իրազեկված ընտրություն կատարելու նպատակով: 3. Առողջապահական ծառայություններում պտղաբերության կարգավորման միջոցներիընտրությունը հիմնվում է ամուսինների (կնոջ կամ տղամարդու) վերարտադրողականպատմության, առողջական վիճակի, տարիքի, անհատական առանձնահատկություններիու նախապատվությունների վրա, իսկ կիրառումն իրականացվում է միայն նրանց լիակատար,ազատ եւ գիտակցված համաձայնությամբ: 4. Պտղաբերության կարգավորման եւ բեղմնականխման միջոցները կիրառվում ենորպես անցանկալի հղիությունից եւ հղիության արհեստական ընդհատումից խուսափելումիջոց: Հոդված 9. Կամավոր բժշկական ամլացումը 1. Չափահաս կանայք եւ տղամարդիկ իրավունք ունեն դիմելու կամավոր բժշկականամլացման^(a) անցանկալի հղիությունից պաշտպանվելու նպատակով? 2. Կամավոր բժշկական ամլացումն իրականացվում է բուժհաստատություններումմիայն չափահաս անձանց նկատմամբ^(a) նրանց իրազեկված համաձայնության դեպքում: 3. Կամավոր բժշկական ամլացում կատարելու կարգն ու պայմանները սահմանումէ Հայաստանի Հանրապետության կառավարությունը: Հոդված 10. Հղիության արհեստական ընդհատումը (աբորտը) 1. Յուրաքանչյուր կին ունի հղիության արհեստական ընդհատման իրավունք: 2. Հղիության արհեստական ընդհատումը մինչեւ 12 շաբաթական հղիության ժամկետըկատարվում է կնոջ դիմումի համաձայն: 3. Հղիության արհեստական ընդհատումը մինչեւ 22 շաբաթական հղիության ժամկետըկարող է կատարվել բժշկասոցիալական ցուցումների դեպքում^(a) կնոջ համաձայնությամբ: 4. Հղիության արհեստական ընդհատումն անչափահասի դիմումով կատարվում է նրածնողների կամ այլ օրինական ներկայացուցիչների համաձայնությամբ, իսկ դրա անհնարինությանդեպքում^(a) բժշկական հանձնաժողովի արձանագրության հիման վրա: 5. Հղիության արհեստական ընդհատումից առաջ եւ հետո առողջապահական հաստատությունըկնոջը տրամադրում է անվճար բժշկասոցիալական խորհրդատվություն^(a) անցանկալի հղիությունիցպաշտպանվելու միջոցների ընտրության վերաբերյալ: 6. Հղիության արհեստական ընդհատման կարգն ու պայմանները սահմանում է ՀայաստանիՀանրապետության կառավարությունը: Հոդված 11. Վերարտադրողականության օժանդակ տեխնոլոգիանե

   ՄԱՐԴՈՒ ՎԵՐԱՐՏԱԴՐՈՂԱԿԱՆ ԱՌՈՂՋՈՒԹՅԱՆ ԵՎ ՎԵՐԱՐՏԱԴՐՈՂԱԿԱՆ ԻՐԱՎՈՒՆՔՆԵՐԻ ՄԱՍԻՆ

   

 Name  Poll  Uptime  I.P  

  No comment